«رها» هنوز کلاس دوم دبستان است و خجالت می کشد که بخواهد با خود نوار بهداشتی به مدرسه ببرد. هیچ کدام از دوستان او "پریود" نمی شوند و رها نمی داند برای این ماجرا باید چه داستانی سر هم کند. پزشکان به مادرش گفته اند که او دچار بلوغ زودرس شده و باید به نحوی با این عارضه کنار بیاید. آنها در یکی از آپارتمانهای یک خوابه محله نواب زندگی می کنند و تنها اتاق خواب خانه شان در اشغال پدر و مادرش است.

افزایش تعداد دختران ایرانی که دچار بلوغ زودرس می شوند نگرانی کارشناسان و متخصصان را طی چند سال اخیر در پی داشته است. عوامل محیطی مثل زندگی در خانه های استیجاری 50 -40 متری و اختصاص نیافتن فضای مناسب زندگی برای دختران و پسران به تفکیک هر دو جنس به اضافه فشارهای روانی و تعارضات خانوادگی مهمترین دلایلی هستند که باعث شیوع این پدیده شده اند.

ظاهر شدن علائم بلوغ از جهت فیزیکی و هورمونی در دختران قبل از سن ۸ سالگی و در پسران قبل از سن ۹ سالگی را بلوغ زودرس می گویند. به گفته پزشکان هر چند در ابتدا این کودکان بلندتر از همسن های خود هستند ولی بدلیل بلوغ زودرس استخوانها، در نهایت پس از کامل شدن سن بلوغ قد کوتاهتری خواهند داشت. بلوغ زودرس در دختران با بزرگ شدن پستانها و پریود ظاهر شده و در پسران با افزایش شهوت، که خود را بصورت اختلالات رفتاری نشان می دهد.

چرا بلوغ زودرس مهم است ؟

بلوغ زودرس از دو جنبه اهمیت زیادی دارد، جنبه اول علت ایجاد کننده آن است که پزشک متخصص با انجام آزمایشات لازم و پیگیریهای منظم و دقیق نوجوانان مبتلا، در طی مدت طولانی بدنبال علت ایجاد آن می گردد و جنبه دوم اثر بلوغ زودرس روی رشد جسمی و روانی نوجوان است.
سوی مهم تر ماجرا این است که احتمال بزهكاری، مصرف مواد مخدر، اختلالات تغذیه‌ ای و گرفتن نمره ‌های پایین در مدرسه در دختران دچار بلوغ زودرس بیشتر از سایر همسالان آنهاست. دكتر مریم علمدارساروی روانپزشك معتقد است: « اختلالات رفتاری، ژنتیك، فشارهای روانی و خصوصا تعارضات خانوادگی مهمترین دلایل بروز زودرس بلوغ در دختران محسوب می‌ شوند.»
وی می گوید:« همچنین تغییر نقش با بلوغ زودرس و نیز بالا رفتن انتظارات اجتماعی فرهنگی از این افراد به دلیل جثه‌شان (در حالی كه قوه ادراك در این افراد مانند همسالان است اما جسم آنها زودتر رشد كرده و انتظارات اطرافیان را بالا می ‌برد) می ‌تواند باعث بروز اختلالات رفتاری و افسردگی شود.»
به عقیده او همچنین بلوغ زودرس باعث می ‌شود فرد تصویر بدنی نامناسبی از خود به دلیل وزن بیشتر، قد بلندتر و تغییرات ثانویه داشته باشد و در عین حال كمتر از همسالان شانس محبت دیدن را پیدا کند.
دكتر ساروی با اشاره به این كه افراد دچار بلوغ زودرس همچنین به دلیل این كه جثه ‌شان بزرگتر از همسن و سالان خود است بیشتر برای رفتارهای قانون شكنانه از طرف همسالان ترغیب می ‌شوند، می گوید:«به همین دلیل احتمال بزهكاری، اعتیاد به مصرف مواد مخدر و گرفتن نمره‌ های پایین در مدرسه در این افراد بیشتر مشاهده می ‌شود.»
گزارشی که از نتایج تحقیقات محققان ژاپنی منتشر شده نشان می دهد آنها دریافته‌اند که ارتباط خانوادگی و عاطفی آرام و محبت‌آمیز تا حد زیادی می‌تواند مانع از بروز بلوغ زودرس در دختران شود.
بنابر همین گزارش، اضطراب و ناراحتی و نگرانی می تواند سن بلوغ را حتی تا 18 ماه جلو بیندازد.
همچنین زیاده‌‌روی در خوردن غذاهای ناسالم، مصرف کم‌میوه و سبزیجات نیز از جمله عوامل پایین آمدن سن بلوغ دختران جوان در نسل جدید است.
بررسی ها نشان داده که پدر و نحوه برقراری ارتباط وی با دختر نیز می ‌تواند نقش قابل ملاحظه‌ای در آرامش دختران در سنین بلوغ و نوجوانی داشته باشد.
کمبود توجه و محبت و احساس تنهایی و نداشتن حامی از دیگر دلایلی است که باعث بلوغ زودرس در دختران می‌شود. کارشناسان معتقدند در چنین شرایطی به طور طبیعی بدن دختران از طریق بلوغ زودرس نسبت به محیط نا آرام اطراف، واکنش نشان می ‌دهد.
علل ایجاد کننده بلوغ زودرس
به غیر از عوامل روانی و محیطی، در اکثر دخترها ‌علت خاصی برای بلوغ زودرس دیده نمی شود و بیشتر جنبه خانوادگی دارد و در سایر افراد خانواده ( مادر یا خواهران وی ) نیز چنین حالتی تجربه شده است. ولی در مواردی بیماریهای مهم دستگاه عصبی مرکزی مثل تومورهای مختلف، عفونت و التهاب مغز یا ضربه به جمجمه نیز می تواند این حالت را ایجاد کند. گاهی کیست های تخمدانی با تولید هورمون های جنسی زنانه باعث بلوغ زودرس می شوند. در پسرها حالت سرشتی کمتر دیده می شود و بیماریهای زمینه ای مثل تومورهای سیستم عصبی مرکزی بیشتر شایع است. بنابراین پزشکان توصیه می کنند بر روی این کودکان (پسر یا دختر) بررسی مغز با "ام – آر- آی" حتماً انجام شود. سونوگرافی از تخمدانها و شکم و بررسی آزمایشگاهی هورمون های مختلف و نیز تعیین سن استخوانی نیز اهمیت دارد. در صورت طبیعی بودن معاینات و آزمایش ها، حتماً باید هر ۶ ماه یک بار توسط پزشک بررسی انجام شود .
عوارض بلوغ زودرس
این کودکان در مقابل استرس های زمان جوانی قرار می گیرند و نمی دانند باید چه کنند و در مقابل جهان چگونه از خود دفاع کنند. این کودکان از نظر جسمی تظاهرات بلوغ را دارند ولی تجربه کافی را ندارند. دختران با ظاهر شدن علائم پریود ممکن است دچار مشکلات روحی و افسردگی های شدید شوند. در هر دو جنس بدلیل افزایش تمایل به رابطه جنسی، رفتارهای ناهنجار مثل خودارضایی هم شیوع می یابد.
بزرگ شدن پستان ها یکی از اولین نشانه های بلوغ زودرس در دختران است. بعد از آن رویش موهای زهار و زیربغل دیده می شود و عادت ماهانه در مرحله انتهایی است. دور نوک سینه دخترانی که بلوغ زودرس دارند تیره و ضخیم می شود و نوک سینه جلو می آید. جوش نیز در صورت این کودکان افزایش می یابد و حساسیت های آنها را نسبت به ظاهر خود تشدید می کند.

  • 100%